De zomerzon danst op de golven en nodigt velen uit om de onderwaterwereld te verkennen door te duiken. Duiken biedt weliswaar enorm veel plezier en avontuur, maar brengt ook potentiële gezondheidsrisico's met zich mee, met name decompressieziekte.
Inzicht in decompressieziekte
Decompressieziekte, ook wel duikersziekte, verzadigingsziekte of barotrauma genoemd, treedt op wanneer een duiker te snel opstijgt vanuit een omgeving met hoge druk. Tijdens het duiken lossen gassen, met name stikstof, op in de weefsels van het lichaam onder verhoogde druk. Wanneer duikers te snel opstijgen, zorgt de snelle drukdaling ervoor dat deze opgeloste gassen bellen vormen, wat leidt tot een verminderde bloedcirculatie en weefselschade. Deze aandoening kan zich uiten in diverse symptomen, die het bewegingsapparaat aantasten en mogelijk tot ernstige complicaties kunnen leiden.
De statistieken rondom decompressieziekte zijn alarmerend: het sterftecijfer kan oplopen tot 11%, terwijl het percentage mensen met een handicap zelfs 43% kan bedragen, wat de ernst van deze aandoening benadrukt. Niet alleen duikers lopen risico, maar ook amateurduikers, vissers, mensen die op grote hoogte vliegen, mensen met overgewicht en 40-plussers met hart- en vaatziekten zijn vatbaar voor decompressieziekte.
Symptomen van decompressieziekte
De symptomen van decompressieziekte uiten zich meestal als pijn in de armen of benen. De ernst ervan kan variëren en kan als volgt worden ingedeeld:
Milde vorm: Jeukende huid, vlekkerige plekken en lichte pijn in spieren, botten of gewrichten.
Matig: Ernstige pijn in spieren, botten en gewrichten, samen met enkele neurologische en gastro-intestinale symptomen.
Ernstig: Stoornissen van het centrale zenuwstelsel, circulatiestoornissen en ademhalingsproblemen, die kunnen leiden tot blijvende schade of zelfs de dood.
Onderzoek wijst uit dat schade aan het neurologische, respiratoire en circulatoire systeem verantwoordelijk is voor ongeveer 5-25% van de ernstige gevallen van decompressieziekte, terwijl lichte tot matige letsels over het algemeen de huid en het lymfestelsel aantasten, goed voor ongeveer 7,5-95%.
De rol van hyperbare zuurstoftherapie
Hyperbare zuurstoftherapie (HBO) is een bewezen en effectieve behandeling voor decompressieziekte. De interventie is het meest effectief wanneer deze wordt toegepast tijdens de acute fase van de aandoening, waarbij het resultaat nauw samenhangt met de ernst van de symptomen.
Werkingsmechanisme
HBO-therapie werkt door de omgevingsdruk rond de patiënt te verhogen, wat leidt tot de volgende cruciale effecten:
Krimping van gasbellen: De verhoogde druk verkleint het volume van de stikstofbellen in het lichaam, terwijl de hogere druk de diffusie van stikstof vanuit de bellen naar het omringende bloed en weefselvocht versnelt.
Verbeterde zuurstofuitwisseling: Tijdens de behandeling ademen patiënten zuurstof in, die de stikstof in de gasbellen vervangt, waardoor de zuurstof snel wordt opgenomen en benut.
Verbeterde doorbloeding: Kleinere bubbels kunnen zich naar kleinere bloedvaten verplaatsen, waardoor het infarctgebied kleiner wordt en de bloedstroom verbetert.
Weefselbescherming: De therapie verlicht de druk op de weefsels en vermindert de kans op celbeschadiging.
Correctie van hypoxie: HBO-therapie verhoogt de partiële zuurstofdruk en het zuurstofgehalte in het bloed, waardoor weefselhypoxie snel wordt gecorrigeerd.
Conclusie
Kortom, hyperbare zuurstoftherapie is een essentieel hulpmiddel tegen decompressieziekte en biedt onmiddellijke en potentieel levensreddende voordelen. Door de toegenomen bewustwording van de risico's die gepaard gaan met duiken en de effectiviteit van HBO-therapie, kunnen duikers en potentiële patiënten weloverwogen beslissingen nemen om hun gezondheid te beschermen.
Geplaatst op: 27 augustus 2024